Loading...
 
Τι είναι οι νεφροί και γιατί χρειάζονται;
Τρίτη 28 Μάρ 2017

Οι νεφροί είναι όργανα σε σχήμα φασολιού, έχουν μέγεθος 10-12 εκατοστά (δηλαδή περίπου ίσα με μία γροθιά) και είναι απαραίτητοι για την επιβίωσή μας.
Έχουν αρκετές πολύ σημαντικές λειτουργίες, αλλά ο κύριος ρόλος τους είναι να φιλτράρουν τις άχρηστες ουσίες του μεταβολισμού των τροφών από το αίμα και να τις απομακρύνουν από τον οργανισμό μας με τα ούρα, αλλά και να ισορροπούν τα επίπεδα του αλατιού και του νερού (δηλαδή των υγρών) στο σώμα μας.

Ποια είναι η θέση των νεφρών στο σώμα μας;

Οι νεφροί βρίσκονται στο πίσω μέρος του σώματος μας κάτω από το τέλος των πλευρών μας. Οι ποιο πολύ άνθρωποι έχουν δύο νεφρούς, αν και είναι δυνατόν να έχουμε μια φυσιολογική ζωή και με ένα νεφρό. Αν προσπαθήσετε να νιώσετε που είναι οι νεφροί σας δεν θα μπορέσετε, αλλά μπορείτε να φανταστείτε που βρίσκονται αν βάλετε τα χέρια σας με τους αντίχειρες (δηλαδή τα μεγάλα δάκτυλα) προς τα εμπρός στο πίσω μέρος του σώματος σας ακριβώς κάτω από τις πλευρές σας. Ακριβώς κάτω από εκεί βρίσκονται (σχήμα 1).

sxima1
Λειτουργίες των νεφρών

1. Κάθαρση ή απομάκρυνση των άχρηστων για των οργανισμό ουσιών

Για να επιβιώσει ο οργανισμός μας παίρνει (απορροφά)από το έντερο τις απαραίτητες θρεπτικές ουσίες από τις τροφές, ενώ αυτές που δεν χρειάζονται (δηλαδή οι περιττές και τοξικές) ή απομακρύνονται με τα κόπρανα (αυτές είναι οι περισσότερες) ή απορροφώνται και επιστρέφουν στον οργανισμό (δηλαδή μπαίνουν στο αίμα). Μια από τις κύριες λειτουργίες του νεφρού είναι το συνεχές φιλτράρισμα και καθάρισμα (δηλαδή η απομάκρυνση)αυτών των περιττών ουσιών από το αίμα. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι νεφροί είναι ένας «σταθμός καθαρίσματος» του αίματος. Αν οι νεφροί δεν μπορέσουν να απομακρύνουν αυτές τις περιττές (τοξικές) ουσίες, αυτές συσσωρεύονται στο αίμα και βλάπτουν τον οργανισμό. Οι περιττές ουσίες που φιλτράρονται από τους νεφρούς αναμιγνύονται με νερό και μετατρέπονται σε ούρα. Τα ούρα απομακρύνονται από τους νεφρούς μέσω σωλήνων (τους ουρητήρες) και συλλέγονται στην ουροδόχο κύστη. Τα ούρα που περιέχουν τα περιττά προϊόντα του μεταβολισμού και νερό, απομακρύνονται από το σώμα μέσω της ουρήθρας, κατά την ούρηση.

2. Συμμετοχή στην κατασκευή (δόμηση) των οστών

Οι νεφροί παράγουν επίσης τη βιταμίνη D η οποία είναι απαραίτητη για την απορρόφηση του ασβεστίου από τις τροφές. Το ασβέστιο είναι, μεταξύ άλλων, απαραίτητο για τη δόμηση των οστών.

3. Συμμετοχή στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων

Στους νεφρούς παράγεται και μία ορμόνη, η ερυθροποιητίνη, η οποία συμμετέχει ενεργά στην παραγωγή ερυθρών αιμοσφαιρίων από το μυελό των οστών, διατηρώντας έτσι έναν φυσιολογικό αιματοκρίτη για τον οργανισμό.

4. Συμμετοχή στη ρύθμιση αρτηριακής πίεσης

Οι νεφροί αφενός βοηθώντας στην απομάκρυνση του περιττού αλατιού από τον οργανισμό και αφετέρου ρυθμίζοντας την ισορροπία διάφορων ορμονών, συντελούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης.

Πώς λειτουργούν οι νεφροί;

Ανάλογα με το βάρος μας, έχουμε περίπου 4-6 λίτρα αίματος να κυκλοφορεί στο σώμα μας. Το αίμα αυτό φτάνει στους νεφρούς μας με τις νεφρικές αρτηρίες. Όπως το αίμα ανακυκλώνεται (κυκλοφορεί συνεχώς) είναι σαν να περνούν καθημερινά από τους νεφρούς περίπου 1500 λίτρα αίματος τα οποία και επεξεργάζεται από περίπου ένα εκατομμύριο μικρά φιλτράκια. Αυτά τα φιλτράκια ονομάζονται νεφρώνες και είναι τόσο μικρά που χρειάζεται μικροσκόπιο για να τα δείτε (σχήμα 2).

Οι νεφρώνες αποτελούνται από μικρά φίλτρα που λέγονται σπειράματα (σχήμα 2), τα οποία φιλτράρουν το νερό, τα άλατα και τις περιττές ουσίες από το αίμα και από μικρούς σωλήνες (τα σωληνάρια) (σχήμα 2) που είναι η συνέχεια των σπειραμάτων. Το φιλτραρισμένο στα σπειράματα υγρό (το πρόουρο) μεταφέρεται με τα σωληνάρια μέσα στους νεφρούς και καθώς αυτό περνάει μέσα από σωληνάρια κάποια ειδικά κύτταρα τους (τα σωληναριακά κύτταρα) (σχήμα 2) επαναρροφούν κι επιστρέφουν στο αίμα την απαραίτητη για τον οργανισμό ποσότητα νερού, αλλά και στοιχεία όπως το νάτριο, το ασβέστιο, ο φώσφορος. Ό, τι περισσέψει στα σωληνάρια, αποτελούν τα ούρα που αποβάλλονται.

Το πόσο νάτριο (αλάτι)απορροφάται από τα νεφρικά σωληνάρια εξαρτάται από την αρτηριακή πίεση και από κάποιες ορμόνες. Έτσι φαίνεται ότι οι νεφροί ρυθμίζουν το αλάτι και το νερό του οργανισμού. Ισχύει βέβαια και το αντίστροφο, δηλαδή ότι η αρτηριακή πίεση καθορίζει το πόσο αλάτι και νερό θα απορροφηθούν από τους νεφρούς. Για παράδειγμα, όταν η αρτηριακή πίεση μειωθεί, ο νεφρός απορροφά περισσότερο αλάτι και νερό για να βοηθήσει να αυξηθεί η αρτηριακή πίεση.

Οι περισσότερες νεφρικές παθήσεις οφείλονται σε οξεία ή χρόνια βλάβη στους νεφρώνες. Όταν οι νεφρώνες χάνουν τη λειτουργία τους συσσωρεύονται στον οργανισμό επικίνδυνα επίπεδα τοξικών ουσιών και υγρών, θέτοντας τον σε κίνδυνο.

sxima2