Loading...
 
Χρόνια Νεφρική Νόσος (ΧΝΝ)
Πέμπτη 30 Μάρ 2017
Ο όρος «χρόνια νεφρική νόσος» σημαίνει μόνιμη βλάβη στους νεφρούς η οποία επιδεινώνεται όσο περνάει ο καιρός. Aν η βλάβη είναι πολύ μεγάλη, τότε οι νεφροί σταματούν να λειτουργούν. Αυτό ονομάζεται «νεφρική ανεπάρκεια» ή χρόνια νεφρική νόσος τελικού σταδίου.

Στην τελευταία περίπτωση και προκειμένου ο ασθενής να επιβιώσει απαιτείται υποκατάσταση της νεφρικής λειτουργίας με αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή αντικατάσταση αυτής με μεταμόσχευση νεφρού.

Υπολογίζεται ότι το 10% του πληθυσμού της γης πάσχει από χρόνια νεφρική νόσο (δηλαδή από ελάχιστη έως σοβαρή βλάβη των νεφρών). Έτσι στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ) υπολογίζεται ότι 20-23 εκατομμύρια περίπου άνθρωποι πάσχουν από χρόνια νεφρική νόσο, ενώ στην Ελλάδα ο αριθμός των πασχόντων ανέρχεται σε 10. 000. 000 περίπου. 11000 περίπου πάσχοντες έχουν χρόνια νεφρική νόσο τελικού σταδίου και υποστηρίζονται για να ζήσουν από εξωνεφρική κάθαρση, δηλαδή αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση. Επίσης, 3000 περίπου ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο τελικού σταδίου έχουν υποβληθεί στη χώρα μας σε μεταμόσχευση νεφρού, σύμφωνα δε με το Εθνικό Αρχείο Καταγραφής Νεφροπαθών (2011).

Προστατέψτε τους νεφρούς σας

Απλές συμβουλές υγείας που αφορούν και τα άτομα που θέλουν να προστατέψουν τους νεφρούς τους:

  • Καλός έλεγχος του σακχάρου του αίματος
  • Καλός έλεγχος της αρτηριακής υπέρτασης
  • Μειώστε το λεύκωμα (κρέατα, γαλακτοκομικά) που προσλαμβάνετε με την τροφή
  • Μειώστε τα λιπαρά και το αλάτι
  • Ασκηθείτε όσο πιο συχνά γίνεται (μισή ώρα γρήγορο περπάτημα καθημερινά)
  • Κάνετε συχνό έλεγχο της υγείας σας με το γιατρό σας
  • Αποφύγετε το κάπνισμα
  • Περιορίστε το αλκοόλ (οινόπνευμα)

Πώς ξέρω ότι έχω χρόνια νεφρική νόσο;

Η χρόνια νεφρική νόσος συνήθως δε δίνει συμπτώματα (δηλαδή χαρακτηριστικά σημάδια) μέχρι να προχωρήσει αρκετά. Ο μόνος τρόπος για να σιγουρευτείτε ότι οι νεφροί σας είναι καλά είναι ο ιατρικός έλεγχος.

Ο ιατρικός έλεγχος για τη νεφρική βλάβη είναι απλός και περιλαμβάνει:

1. Εκτίμηση νεφρικής λειτουργίας (είναι ο εκτιμώμενος ρυθμός σπειραματικής διήθησης, eGFR)

Αυτή δείχνει πόσο καλά λειτουργούν οι νεφροί

Ελέγχετε την η κρεατινίνη στο αίμα. Οι υγιείς νεφροί φιλτράρουν και διώχνουν την κρεατινίνη. Με βάση την κρεατίνίνη θα υπολογίστεί ο ρυθμός σπειραματικής διήθησης (ο eGFR)

Ένας ρυθμός σπειραματικής διήθησης, eGFR κάτω από 60 για πάνω από 3 μήνες είναι σημάδι χρόνιας νεφρικής νόσου.

2. Έλεγχο ούρων

Με αυτόν τον έλεγχο βλέπουμε αν υπάρχει αίμα ή λεύκωμα (πρωτεΐνη) στα ούρα.

Αρχικά τα ούρα ελέγχονται με stick ούρων (μια ειδική ταινία που βρέχεται με ούρα) και μετά μπορεί να ζητηθεί γενική ούρων και συλλογή (μάζεμα) ούρων 24ώρου

Διαπίστωση λευκώματος ή αίματος στα ούρα σας μπορεί να σημαίνει νεφρική βλάβη.

3. Απεικονιστικό έλεγχο

Ένα υπερηχοτομογράφημα νεφρών δίνει χρήσιμες πληροφορίες για το μέγεθος των νεφρών (μικροί νεφροί μας κάνει να σκεφτούμε ότι ο ασθενής έχει χρόνια νεφρική νόσο), για την ύπαρξη κύστεων, μάζας, λίθων ή για ανατομικές ανωμαλίες.

Στάδια χρόνιας νεφρικής νόσου

Η χρόνια νεφρική νόσος είναι νόσος 5 σταδίων

Οι νεφροί θεωρούνται ότι λειτουργούν φυσιολογικά και είναι υγιείς όσο η λειτουργία που φιλτράρει το αίμα είναι φυσιολογική και δεν διαπιστώνονται σημάδια απώλειας αίματος ή πρωτεΐνης στα ούρα. Το επίπεδο της λειτουργίας φιλτραρίσματος εξαρτάται από την ηλικία και από άλλους παράγοντες που μπορούν να επιδρούν στους νεφρούς. Αν η νεφρική λειτουργία έχει μειωθεί μόνιμα, θεωρείται χρόνια νεφρική νόσος και έχει πέντε στάδια.

Στο στάδιο 1 η νεφρική λειτουργία είναι σχεδόν φυσιολογική.

Στα στάδια 2-4 η νεφρική βλάβη εξελίσσεται και χρειάζεται ιατρική παρακολούθηση για να επιβραδυνθεί (καθυστερήσει) η εξέλιξη.

Στο στάδιο 5, υπάρχει η ανάγκη υποκατάστασης της νεφρικής λειτουργίας με αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή αντικατάσταση της με μεταμόσχευση νεφρού.



Στάδια 1 και 2:

Στα στάδια αυτά ο ασθενής μπορεί να μην έχει κανένα σύμπτωμα και συνήθως δε γνωρίζει ότι έχει μειωμένη νεφρική λειτουργία. Αν όμως, έχει ήδη γίνει η διάγνωση, μπορεί να αρχίσει κάποια φαρμακευτική αγωγή για την επιβράδυνση της νόσου. Είναι σημαντική η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και του σακχαρώδη διαβήτη, αν υπάρχουν.

Στάδιο 3:

Στο στάδιο 3 η νεφρική λειτουργία, υπολογισμένη με το eGFR, είναι μεταξύ 30 και 60, που σημαίνει ότι οι νεφροί λειτουργούν κατά 30-60%. Εδώ είναι ώρα για δράση. Στο στάδιο αυτό θα χρειαστούν αρκετά φάρμακα και χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στη διατροφή Θα πρέπει οπωσδήποτε να παρακολουθείστε από νεφρολόγο (ή και γιατρούς άλλων ειδικοτήτων –ιατρική ομάδα-) ώστε να γίνει προσπάθεια να μειωθεί (επιβραδυνθεί) ο ρυθμός εξέλιξης της νόσου σε στάδιο 4 ή 5. Με το νεφρολόγο που σας παρακολουθεί θα συζητήσετε για την ανάγκη κάθαρσης ή μεταμόσχευσης νεφρού.

Στάδια 4-5:

Οι νεφροί έχουν πλέον χάσει το 85-90%της λειτουργίας τους. Αποτέλεσμα της μεγάλης απώλειας της νεφρικής λειτουργίας είναι η συσσώρευση των άχρηστων ουσιών και των περιττών υγρών στον οργανισμό, τα οποία μπορεί και να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή του ασθενούς. Όταν η νεφρική βλάβη έχει πια προχωρήσει τόσο πολύ, χρειάζεται αιμοκάθαρση ή περιτοναϊκή κάθαρση ή μεταμόσχευση νεφρού. Σε αυτό το σημείο πρέπει οπωσδήποτε να αποφασιστεί το είδος της θεραπείας που είναι κατάλληλο για τον καθένα.

Ποια είναι τα συμπτώματα της χρόνιας νεφρικής νόσου;

Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν εμφανίζουν συμπτώματα μέχρι που η νεφρική βλάβη έχει προχωρήσει αρκετά. Ωστόσο μπορεί να παρατηρήσετε τα εξής:

  • Εύκολη κούραση
  • Ανορεξία
  • Αϋπνία
  • Μυϊκές κράμπες στον ύπνο
  • Οίδημα στα πόδια και στους αστραγάλους
  • Οίδημα στα βλέφαρα, κυρίως το πρωί
  • Ξηρό δέρμα με φαγούρα
  • Ανάγκη για συχνή ούρηση, κυρίως το βράδυ